Lodewijk I de Vrome, 778–840 (leeftijd 62 jaar)
- Naam
- Lodewijk I /de Vrome/
- Voornamen
- Lodewijk I
- Achternaam
- de Vrome
| Geboren | 11 april 778
30
19 |
|---|---|
| Opleiding | Lodewijk ontving als kind goed onderwijs, hij sprak vloeiend Latijn en beheerste ook Grieks. Hij werd verder opgevoed volgens de gewoonten en wetten van Aquitanië. |
| Huwelijk | Irmgard (Irmingard Ermengarde) van de Haspengouw — Bekijk dit gezin 794 (leeftijd 15 jaar) |
| Beroep | Koning van Aquitanie, Hertog van Beieren, Keizer van het Heilige Roomse Rijk, Koning der Franken |
| Beroep | Hertog |
| Beroep | KEIZER van Duitsland |
| Geboorte van een zoon | Lotharius I der Franken (Koning van Italie) 795 (leeftijd 16 jaar) |
| Geboorte van een zoon | Pepijn I (Pepin) van Aquitanie 797 (leeftijd 18 jaar) |
| Geboorte van een zoon | Lodewijk II de Duitser der Franken 806 (leeftijd 27 jaar) |
| Huwelijk | Judith van Beieren (Welf) — Bekijk dit gezin februari 819 (leeftijd 40 jaar) |
| Geboorte van een dochter | Gisela Der Franken rond 821 (leeftijd 42 jaar) |
| Geboorte van een zoon | Karel de Kale 13 juni 823 (leeftijd 45 jaar) |
| Geboorte van een dochter | Alpais der Franken |
| Overleden | 20 juni 840 (leeftijd 62 jaar) |
| Begraven | |
| Titel | Koning |
| vader |
748–814
Geboren: 2 april 748
34
28 — Ingelheim Overleden: 28 januari 814 — Aken, Duitsland |
|---|---|
| moeder |
758–783
Geboren: 4 mei 758
18
33 — Swaben Overleden: 30 april 783 — Thionville, Frankrijk |
| Huwelijk |
Huwelijk: 30 april 771 — |
|
20 maanden
oudere broer |
772–811
Geboren: rond 772
23
13 — Aken, Duitsland Overleden: 4 december 811 — Beireren |
|
5 jaar
oudere broer |
777–810
Geboren: april 777
28
18 — Vermandois Overleden: 8 juli 810 — Milaan, Italië |
|
13 maanden
hij zelf |
778–840
Geboren: 11 april 778
30
19 — Chasseneuil, Frankrijk Overleden: 20 juni 840 — Ingelheim am Rhein, Duitsland |
| vader |
748–814
Geboren: 2 april 748
34
28 — Ingelheim Overleden: 28 januari 814 — Aken, Duitsland |
|---|---|
| stiefmoeder | |
| Huwelijk |
Huwelijk: 767 — |
|
4 jaar
halfbroer |
| vader |
748–814
Geboren: 2 april 748
34
28 — Ingelheim Overleden: 28 januari 814 — Aken, Duitsland |
|---|---|
| stiefmoeder | |
| Huwelijk |
Huwelijk: 769 — |
| vader |
748–814
Geboren: 2 april 748
34
28 — Ingelheim Overleden: 28 januari 814 — Aken, Duitsland |
|---|---|
| stiefmoeder |
765–794
Geboren: 765 Overleden: 10 augustus 794 — Frankfurt |
| Huwelijk |
Huwelijk: 783 — |
| vader |
748–814
Geboren: 2 april 748
34
28 — Ingelheim Overleden: 28 januari 814 — Aken, Duitsland |
|---|---|
| stiefmoeder |
750–800
Geboren: 750
40
45 Overleden: 800 — Tours, Frankrijk |
| Huwelijk |
Huwelijk: — |
| hij zelf |
778–840
Geboren: 11 april 778
30
19 — Chasseneuil, Frankrijk Overleden: 20 juni 840 — Ingelheim am Rhein, Duitsland |
|---|---|
| echtgenote |
778–818
Geboren: 778
33 — Hesbaye, Luik, Belgie Overleden: 3 oktober 818 — Angers, Frankrijk |
| Huwelijk |
Huwelijk: 794 — Chasseneuil, Frankrijk |
|
2 jaar
zoon |
795–855
Geboren: 795
16
17 — Aquitaine, Frankrijk Overleden: 28 augustus 855 — Prüm, Duitsland |
|
3 jaar
zoon |
797–838
Geboren: 797
18
19 Overleden: 30 november 838 — Poitiers, Frankrijk |
|
10 jaar
zoon |
806–876
Geboren: 806
27
28 — Aquitanië, Frankrijk Overleden: 28 september 876 — Frankfurt am Main, Duitsland |
| dochter |
| hij zelf |
778–840
Geboren: 11 april 778
30
19 — Chasseneuil, Frankrijk Overleden: 20 juni 840 — Ingelheim am Rhein, Duitsland |
|---|---|
| echtgenote |
805–843
Geboren: 805 — Tours, Frankrijk Overleden: 19 april 843 |
| Huwelijk |
Huwelijk: februari 819 — Aken, Duitsland |
|
3 jaar
dochter |
821–874
Geboren: rond 821
42
16 Overleden: 5 juli 874 — Cyosoling, St Caixtus |
|
3 jaar
zoon |
823–877
Geboren: 13 juni 823
45
18 — Frankfurt am Main (Duitsland) Overleden: 6 oktober 877 — Avrieux (Frankrijk) |
| Bron | Jan Hein Slootmaekers Gebeurtenis Smart Matching Rol 5006693 Details citaat: Lodewijk I de Vrome der Franken Gebeurtenis: Smart Matching Rol: 5006693 Inschrijfdatum in originele bron: 9 februari 2013 Tekst: Added by confirming a Smart Match Kwaliteit van gegevens: primair bewijs |
|---|---|
| Bron | Doedes Web Site Gebeurtenis Smart Matching Rol 9005573 Details citaat: Lodewijk I de Vrome der Franken Gebeurtenis: Smart Matching Rol: 9005573 Inschrijfdatum in originele bron: 9 februari 2013 Tekst: Added by confirming a Smart Match Kwaliteit van gegevens: primair bewijs |
| Bron | Groeneveld Web Site Gebeurtenis Smart Matching Rol 1003920 Details citaat: Lodewijk de Vrome der Franken Gebeurtenis: Smart Matching Rol: 1003920 Inschrijfdatum in originele bron: 9 februari 2013 Tekst: Added by confirming a Smart Match Kwaliteit van gegevens: primair bewijs |
| Bron | van Prooijen Web Site Gebeurtenis Smart Matching Rol 1500212 Details citaat: Lodewijk de Vrome Gebeurtenis: Smart Matching Rol: 1500212 Inschrijfdatum in originele bron: 9 februari 2013 Tekst: Added by confirming a Smart Match Kwaliteit van gegevens: primair bewijs |
| Bron | Bax Web Site Gebeurtenis Smart Matching Rol 1003279 Details citaat: lodewijk de vrome der franken Gebeurtenis: Smart Matching Rol: 1003279 Inschrijfdatum in originele bron: 17 februari 2013 Tekst: Toegevoegd door een Smart Match te bevestigen Kwaliteit van gegevens: primair bewijs |
| Bron | van Driel de Koning Web Site Gebeurtenis Smart Matching Rol 10002396 Details citaat: Lodewijk I "de Vrome" der Franken Gebeurtenis: Smart Matching Rol: 10002396 Inschrijfdatum in originele bron: 17 maart 2013 Tekst: Toegevoegd door een Smart Match te bevestigen Kwaliteit van gegevens: primair bewijs |
| Bron | Stamboom fam den Hertog Web Site Gebeurtenis Smart Matching Rol 3042156 Details citaat: Lodewijk I (de Vrome) der Franken Gebeurtenis: Smart Matching Rol: 3042156 Inschrijfdatum in originele bron: 13 juli 2013 Tekst: Toegevoegd door een Smart Match te bevestigen Kwaliteit van gegevens: primair bewijs |
| Bron | van de Beek Web Site Gebeurtenis Smart Matching Rol 2000550 Details citaat: Lodewijk I (Ludwig) van Duitsland (de Vrome) Gebeurtenis: Smart Matching Rol: 2000550 Inschrijfdatum in originele bron: 29 september 2013 Tekst: Toegevoegd door een Smart Match te bevestigen Kwaliteit van gegevens: primair bewijs |
| Notitie | <p>geb. bij Poitiers tussen 16 april en de herfst van 778, door paus Hadrianus I tot koning van Aquitanië gezalfd Rome Pasen (154)-781; na de dood ,van zijn oudere broers Karel en Pippijn door zijn vader tot keizer gekroond en als mederegent aangesteld Aken 11.9.813; alleenheerser 28.1.814; doet zich door paus Stephanus IV opnieuw tot keizer kronen Reims 28.10.816; ontwerpt in Aken juli 817 een regeling van de toekomstige verdeling van zijn rijk (Ordinatio Imperii) welke hij echter in 829 wijzigt ten gunste van de uit zijn tweede huwelijk geboren zoon Karel hetgeen tot een reeks burgeroorlogen leidt; tot afstand gedwongen Çompiègne okt. 833 doch door zijn jongere zoons hersteld Saint-Denis 1.3.834; dit bevestigd door hernieuwde kroning Metz 28.2.835; overl. op een eiland in de Rijn bij Ingelheim 20.6.840, begr. Saint-Arnould bij Metz; had in ca. 793 een verhouding met een onbekende vrouw, tr. (1) 794 of 795 Irmingard, overl. 3.10.818, dr. van Ingram, graaf in de Haspengouw, en N.N.; tr. (2) Aken febr. 819 Judith (Welf), geb. ca. 800, overl. Tours 19.4.843, begr. ald. (Saint-Martin), dr. van Welf I, graaf in Beieren en Eigilwich uit Saksen. Voorts had Lodewijk tussen 851 en 853 een relatie met een onbekende vrouw.</p> <p>Lodewijk I de Vrome (778-20 juni 840) volgde zijn vader Karel de Grote na diens dood in 814 op als koning van de Franken, van 814 tot aan zijn eigen overlijden in 840. Paus Stefanus V kroonde hem in 816 tot keizer van het Westen. Hij huwde een eerste maal in 794 met Ermengarde, met wie hij Lothar, Pepijn en Lodewijk de Duitser had, en een tweede keer met Judith, die hem een vierde zoon Karel schonk.</p> <p>Lodewijk I streefde er naar de erfenis van zijn beroemde vader te bestendigen, in de eerste plaats via het doorvoeren van geloofshervormingen. Maar zelf regelde hij zijn eigen erfopvolging bijzonder ongelukkig, en zijn regering werd door vernederingen en mislukkingen getekend.</p> <p>Aantreden Lodewijk werd op 11 april 778 en waarschijnlijk in de palts van Chasseneuil bij Poitiers geboren. Een toeval zorgde ervoor dat hij na de dood van zijn vader Karel de Grote in 814 alleenheerser werd. Zijn beide oudere broers Pepijn en Karel waren namelijk reeds respectievelijk in 810 en 811 overleden. Daarmee verviel ook een in 806 getroffen regeling die het Frankenrijk in 3 stukken zou hebben opgedeeld; het probleem rond de toekenning van de keizerlijke waardigheid, die op zichzelf ondeelbaar is, was toen buiten beschouwing gelaten.</p> <p>Reeds op 11 september 813 waren de rijksgroten te Aken bijeen om er getuige van te zijn hoe Karel de Grote zijn zoon feestelijk verhief tot mederegent en exclusieve erfgenaam van het Rijk met de daaraan verbonden konings- en keizerstitels. Enkele maanden later overleed de grote Frankenkoning en liet aan de 36-jarige Lodewijk een reusachtig rijk na.</p> <p>De eerste regeringsjaren De eerste fase van zijn regering werd gekenmerkt door een intensieve wetgeving op wereldlijk en kerkelijk vlak. Terwijl zijn vader het rijk uitgebreid had, probeerde Lodewijk het te bestendigen en het een stevig fundament te schenken. In dit opzicht voerde hij een strenge hervorming van het kloosterleven door, die door de geestelijkheid positief werd onthaald en er toe leidde dat keizer en clerus ook in de toekomst in belangrijke kwesties overeenkwamen. Het is hier dat het idee van de eenheid van het Rijk onder het christendom zijn oorsprong vindt. Het was niet in de laatste plaats door zijn goede verstandhouding met de Kerk en door zijn strenge, op christelijke waarden gerichte levenswijze dat Lodewijk de bijnaam kreeg van de Monnik en na zijn dood van de Vrome. kreeg. In 816 dan werd hij door paus Stefanus IV tot keizer gekroond, wat ongetwijfeld een politieke overwinning voor het pausdom betekende.</p> <p>In samenwerking met de clerus probeerde Lodewijk in juli 817 via de Ordinatio Imperii (Ordening van het Rijk) de christelijke eenheid binnen zijn gebieden ook in de toekomst te vrijwaren. Die ordening hield in de praktijk in dat de oudste zoon Lothar tot mede-keizer gekroond werd en dat hij na Lodewijks overlijden de keizerstitel zou erven. De beide andere zonen Pepijn van Aquitanië en Lodewijk de Duitser kregen daarbij slechts de koninklijke waardigheid en een deelkoninkrijk - respectievelijk Aquitanië en Beieren - toegewezen, terwijl Lothar als koning van het Middenrijk en keizer de absolute opperheerschappij over zijn broers zou bezitten. Deze regeling weerspiegelde enerzijds de behoefte om de leiding over de Christenheid in één hand te verenigen, en anderzijds de bezorgdheid dat het bij de Franken gebruikelijke verdelingsprincipe tot de verbrokkeling van het Rijk zou kunnen leiden. Voorbeelden van dat laatste waren er in het verleden genoeg geweest. De rijksordening van 817 is daarmee een modern politiek ontwerp ter oplossing van een explosief probleem, waarin de kiemen voor toekomstig conflict echter reeds ingebouwd waren.</p> <p>Crisis</p> <p>Het kwam algauw tot een uitbarsting. Na de dood van zijn eerste echtgenote Ermengarde huwde Lodewijk de Vrome in 818 een tweede maal, met de Beierse Judith, die hem in 823 een zoon Karel schonk. Op aandringen van zijn ambitieuse echtgenote kende de keizer in 829 op de rijksdag van Worms zijn jongste kind de Elzas, Zwaben en Bourgondië toe.</p> <p>Dat waren echter de kernlanden van Lothar, die zijn ongenoegen over de gewijzigde situatie niet kon verbergen. Als gevolg hiervan brak er in 830 een aanslepende machtstrijd uit tussen Lodewijk de Vrome en zijn drie oudste zoons, zowel als tussen de broers onderling.</p> <p>Ten slotte leek het tot een beslissend treffen te zullen komen toen in de zomer van 833 de legers van de keizer en van de drie broers bij Colmar (Elzas) tegenover elkaar kwamen te staan. Maar nog voor het tot een veldslag kon komen, liepen de meesten van Lodewijks krijgers naar de vijand over. De verraden keizer zou toen ook de rest van zijn soldaten bevolen hebben het andere kamp te vervoegen; terwijl de plaats van het gebeuren de geschiedenis inging als het Lügenfeld (niet van leugen, maar van lueg - hinderlaag - nl. deze die de drie zoons hun vader hier gespannen hadden door zijn soldaten om te kopen). EindeDe zegerijke broers namen daarop hun vader gevangen en legden hem enkele vernederende voorwaarden op. Als voorbeeld werd Lodewijk te Reims symbolisch van de kerkdrempel verbannen en moest hij een openbare schuldbekentenis afleggen.</p> <p>Nu begonnen de drie oudste broers de macht onder elkaar te verdelen, waarbij Lothar zo overmoedig was zich op de Ordinatio Imperii te beroepen. Dat betekende nog min nog meer dat hij het oppergezag over zijn broers opeiste.</p> <p>Daarop zetten Pepijn en Lothar hun oude vader opnieuw op de troon, en samen verbanden ze Lothar naar Italië.</p> <p>Toen Pepijn, koning van Aquitanië, in 838 overleed, kwam Lothar opnieuw bij Lodewijk de Vrome in de gunst. Als resultaat daarvan werd het Rijk in 839 opnieuw verdeeld : ditmaal bekwam Lothar Austrasië (het oostelijk deel van het Frankenrijk, van de landen rond de Rijn, Maas en Moezel tot tegen Thüringen en Beieren, met de steden Reims, Metz, Keulen en Trier), Karel verwierf Neustrië (het westelijk deel van het Frankenrijk) samen met Aquitanië (ondanks de protesten van Pepijns zoon Pepijn II), terwijl Beieren aan Lodewijk de Duitser bleef, zoals ook oorspronkelijk het geval was geweest.</p> <p>De verzoening en de nieuwe verdeling veranderde echter niets aan het feit dat de politiek van de keizer volledig was mislukt. De strenge behoeder van de eenheid van het Rijk werd ten slotte de de bewerkstelliger van haar ondergang. Dat laatste moest hij zelf echter niet meer meemaken; want Lodewijk de Vrome overleed op 20 juni 840 op een eiland in de Rijn bij Ingelheim, drie jaar voordat het Verdrag van Verdun Europa eeuwenlang zou opsplitsen.</p> <p>Karolingische muntslag Een penning van Lodewijk de Vrome (bron: vHerwijnen)De gebruikelijke eenheid was de denier, ook wel Penning genoemd. De voorkant laat meestal een kruis zien, de achterkant een tempeltje. De zilveren denier (denarius) is al tijdens de Romeinse republiek, dat wil zeggen, vanaf 223 vChr, in gebruik geweest. De ondergang van het West-Romeinse rijk in 480 nChr betekende ook het verdwijnen van de denarius. De vader van Lodewijk, Karel de Grote herintroduceerde de penning. De muntslag van Lodewijk de Vrome vond onder andere plaats in Utrecht, Dorestad en mogelijk Deventer.</p> <p>Karakteristiek voor Lodewijk de Vrome is het randschrift "XPISTIANA RELIGIO</p> |
|---|---|
| Notitie | <p>De bedoeling om een rijk te behouden was de hoofdintentie van Lodewijk, die probeerde het grote rijk een wereldlijk en kerkelijk grondslag te geven.</p><p>Dit mislukte doordat de tweede vrouw Judith van Beijeren macht opeiste voor haar zoon Karel en Lodewijk toegaf. Als gevolg hiervan onstond een bijna oorlog ussen de drie zoons van zijn eerste vrouw en Lodewijk. Lodewijks troepen waren omgekocht en liepen over naar het leger van de broers. Lodewijk onderging de nodige vernedringen. Daarna ontstond onenigheid tussen de broers en werd Lodewijk weer op de troon gezet door Pepijn en Lodewijk. Na de dood van Pepijn werd het rijk in drieen verdeeld. Lothar kreeg het oostelijk gedeelte, Karel het westelijk gedeelte en Lodewijk Beijeren.</p>Lodewijk I, geb. bij Poitiers tussen 16 april en de herfst van 778, door paus Hadrianus I tot koning van Aquitanië gezalfd Rome Pasen (154)-781; na de dood ,van zijn oudere broers Karel en Pippijn door zijn vader tot keizer gekroond en als mederegent aangesteld Aken 11.9.813; alleenheerser 28.1.814; doet zich door paus Stephanus IV opnieuw tot keizer kronen Reims 28.10.816; ontwerpt in Aken juli 817 een regeling van de toekomstige verdeling van zijn rijk (Ordinatio Imperii) welke hij echter in 829 wijzigt ten gunste van de uit zijn tweede huwelijk geboren zoon Karel hetgeen tot een reeks burgeroorlogen leidt; tot afstand gedwongen Çompiègne okt. 833 doch door zijn jongere zoons hersteld Saint-Denis 1.3.834; dit bevestigd door hernieuwde kroning Metz 28.2.835; overl. op een eiland in de Rijn bij Ingelheim 20.6.840, begr. Saint-Arnould bij Metz; had in ca. 793 een verhouding met een onbekende vrouw, tr. (1) 794 of 795 Irmingard, overl. 3.10.818, dr. van Ingram, graaf in de Haspengouw, en N.N.; tr. (2) Aken febr. 819 Judith (Welf), geb. ca. 800, overl. Tours 19.4.843, begr. ald. (Saint-Martin), dr. van Welf I, graaf in Beieren en Eigilwich uit Saksen. Voorts had Lodewijk tussen 851 en 853 een relatie met een onbekende vrouw. |
| Notitie | <p>Geboren tijdens de afwezigheid van zijn vader door diens veldtocht in Spanje (d.w.z. tussen 16 apr 774 en aug 778).</p><p>Koning van Aquitanië, gezalfd te Rome op Pasen 15-04-781 door paus Hadrianus I. Na de dood van zijn oudere broers Karel en Pepijn door zijn vader tot keizer gekroond in Aken op 11-09-813 en aangesteld als mederegent. Alleenheerser vanaf 28-01-814.</p><p>Opnieuw tot keizer gekroond door paus Staphanus IV in Reims op 28-10-816.</p><p>Hij ontwerpt in Aken in juni 817 een regeling van de toekomstige verdeling van zijn rijk (Ordinatio Imperii), welke hij echter in 829 wijzigt ten gunste van de uit zijn 2e huwelijk geboren zoon Karel, hetgeen tot een reeks burgeroorlogen leidt. Hij werd tot afstand gedwongen in Compiegne in okt 833 doch door zijn jongere zoons hersteld in Saint-Denis in mrt 834. Dit werd bevestigd door de hernieuwde kroning in Metz op 28-02-835. </p>Hertog van de Alamannen (833-839). Tussen 851 en 853 had hij een relatie met een onbekende vrouw. |
| Notitie | <p>volgde zijn vader Karel de Grote na diens dood in 814 op als koning van de Franken.</p><p>Lodewijk heeft een goede opleiding gekregen en was zeer gelovig. Hij streefde er naar een goede keizer te zijn en de erfenis van zijn vader te bestendigen. </p><p>Hij was de eerste Frankische heerser die bij de regeling van de erfopvolging afweek van het Salische recht, dat eiste dat het rijk in gelijke delen onder zijn zoons zou moeten worden verdeeld. </p><p>Deze praktijk leidde steevast tot jaren of zelfs generaties van oorlogen tussen de Frankische deel-koninkrijken. In plaats daarvan probeerde hij een regeling te formuleren waardoor het rijk ongedeeld zou blijven.</p><p> Zijn autoriteit en zijn politieke talent waren onvoldoende om deze regeling met succes door te voeren. Doordat zijn oudste zoons en veel van de hoge edelen zich benadeeld voelden, werd het laatste decennium van zijn regering gekenmerkt door burgeroorlogen en het afbrokkelen van Lodewijks positie. Na zijn dood werd het rijk tussen zijn nog levende zoons verdeeld. </p>Hiermee werd de basis gelegd voor de staatkundige verdeling van Europa in het latere Frankrijk, Duitsland en Italië |
| Notitie | Lodewijk de Vrome (Chasseneuil bij Poitiers, 11 april 778 - Ingelheim am Rhein, 20 juni 840), ook wel de Eerlijke en de Joviale, was de Koning van Aquitanië vanaf 781. Hij was ook Koning der Franken en co-keizer (als Lodewijk I) met zijn vader, Karel de Grote, vanaf 813. Als de enige overlevende volwassen zoon van Karel de Grote en Hildegard, werd hij de enige heerser der Franken na de dood van zijn vader in 814, een positie die hij bekleedde tot zijn dood, met uitzondering van de periode 833-834, waarin hij werd afgezet. Tijdens zijn bewind in Aquitanië werd Lodewijk belast met de verdediging van de zuidwestelijke grens van het rijk. Hij veroverde Barcelona van de moslims in 801 en deed Frankische autoriteit gelden over Pamplona en de Basken ten zuiden van de Pyreneeën in 812. Als keizer nam hij zijn volwassen zonen - Lotharius I, Pepijn I van Aquitanië en Lodewijk de Duitser - op in de regering en zocht naar een geschikte verdeling van het rijk tussen hen. Het eerste decennium van zijn bewind werd gekenmerkt door verschillende tragedies en vernederingen, met name de brutale behandeling van zijn neef Bernard van Italië, waarmee hij zich verzoende in een publieke act van zelfvernedering. In de jaren 830 werd zijn rijk verscheurd door een burgeroorlog tussen zijn zonen, alleen verergerd door pogingen van Lodewijk om zijn zoon Karel de Kale te omvatten in zijn opvolgingsplannen. Hoewel zijn bewind eindigde op een hoge noot, met orde grotendeels hersteld, werd het gevolgd door drie jaren burgeroorlog. Lodewijk wordt over het algemeen ongunstig vergeleken tegenover zijn vader, maar de problemen die hij confronteerde waren van een ander soort. <p></p> <p>Geboorte en naamgeving</p> <p></p> <p></p> <p></p> <p></p> <p>Terwijl Karel de Grote in Noord-Spanje op veldtocht was, beviel zijn vrouw Hildegard, hetzij op 11 april, hetzij in juni/augustus 778 in de palts van Chasseneuil bij Poitiers van een tweeling. Na Karels terugkeer werden ze als Lodewijk en Lothar gedoopt. De Karolingische koningsnamen Karel, Karloman en Pepijn waren reeds aan Karels eerder geboren zonen vergeven, zodat men besloot terug te grijpen naar deze van de belangrijkste Merovingische koningen Chlodowech I oftewel Clovis, en Chlotarius I. De kleine Lothar stierf reeds in 779, maar Lodewijk overleefde. <p></p> <p>[bewerken]Koning van Aquitanië</p> <p></p> <p></p> <p></p> <p></p> <p></p> <p></p> <p></p> <p>Ten tijde van de geboorte van Lodewijk begon Karel de Grote een politiek van decentralisatie van bestuur en militair bevel vorm te geven. Doel daarvan was om in alle strategische grensgebieden een permanent aanwezige macht te hebben, onafhankelijk van de verblijfplaats van Karel zelf. Hiertoe creëerde Karel koninkrijken voor zijn zoons, die daar moesten gaan wonen en het bestuur en het militaire bevel op zich moesten nemen. Lodewijk, drie jaar oud, werd in 781 koning van Aquitanië en daarmee belast met de confrontatie met de Arabieren in Spanje, onder regentschap van een hofhouding van ervaren hovelingen, bestuurders en bevelhebbers, die zijn taken voor hem waarnamen. <p></p> <p>Lodewijk ontving als kind goed onderwijs, hij sprak vloeiend Latijn en beheerste ook Grieks. Hij werd verder opgevoed volgens de gewoonten en wetten van Aquitanië.</p> <p></p> <p>In 797 verwierf Lodewijk Barcelona nadat de Arabische gouverneur van die stad in opstand was gekomen en toen zijn opstand mislukte de stad liever aan de Franken overdroeg. In 799 ging Barcelona verloren maar in 800 leidde Lodewijk met Willem met de Hoorn en zijn zoon Bera, een leger van Aquitaniërs, Basken, Visigoten (uit Septimanië en de Provence) en belegerde Barcelona, de stad valt uiteindelijk in 801. Hiermee ontstond de Spaanse Mark. <p></p> <p>In 806 regelde Karel de Grote zijn erfenis. Volgens deze verdeling zou Karel de jongere vermoedelijk koning worden boven zijn broers en kreeg hij de kern van het rijk, Pepijn kreeg Italië en delen van Zuid-Duitsland en Lodewijk kreeg Aquitanië, een deel van Bourgondië en de Provence. <p></p> <p>In 812 bedwong Lodewijk een Baskische opstand. Hij ging voor zijn vader minstens een keer op campagne tegen Benevento in Zuid-Italië.</p> <p></p> <p>[bewerken]Keizer</p> <p></p> <p></p> <p></p> <p></p> <p>Door de dood van zijn beide oudere broers, Pepijn en Karel de Jongere, was Lodewijk de enige overgebleven erfgenaam. Op 11 september 813 kwamen de rijksgroten te Aken bijeen en waren getuige van de feestelijke verheffing van de zoon van Karel de Grote tot mederegent en exclusieve erfgenaam van het Rijk, met de daaraan verbonden konings- en keizerstitels. In 814 werd Lodewijk koning van de Franken als opvolger van zijn vader. Hij regeerde vrijwel het gehele rijk zelf, alleen Italië heeft met Bernard, een zoon van Pepijn, nog een eigen koning. <p></p> <p>Het beleid van Lodewijk werd sterk bepaald door de invloed van zijn hovelingen (waaronder veel van zijn vertrouwelingen uit Aquitanië) en zijn echtgenotes. Hij begon een intensieve periode van wetgeving en staatkundige en kerkelijke hervorming. Lodewijk verplichtte alle kloosters de leefregels van Benedictus te volgen en hij moderniseerde de rechtspraak. Hij stuurde al zijn ongetrouwde (half)zusters naar het klooster om zo machtsvorming rondom toekomstige zwagers bij voorbaat te voorkomen. Zijn onwettige halfbroers liet hij met rust maar zijn neven (behalve Bernard) dwong hij ook om in het klooster te treden, hoewel die juist bijzonder trouw waren geweest. Zijn belangrijkste raadslieden waren graaf Bernard van Septimanië en Ebbo, de zoon van zijn min en dus een soort broer, die hij in 816 aartsbisschop van Reims werd. Hij hield ook ministers van zijn vader zoals Elisachar (abt van St Maximin te Trier) en Hildebold (aartsbisschop van Keulen) aan. In 815 maakte hij zijn zoons, Lotharius en Pepijn respectievelijk gouverneur van Beieren en gouverneur van Aquitanië. In 816 tenslotte werd Lodewijk door paus Stephanus, te Reims, tot keizer van het Westen gekroond. <p></p> <p>[bewerken]Opstanden en conflicten</p> <p></p> <p>Conflicten tussen Lodewijk en zijn zoons, en tussen de zoons onderling, worden hieronder apart behandeld.</p> <p></p> <p>815: een opstand van de hertog van Gascogne, maar die werd verslagen en vervangen door Wolf III Centullus van Gascogne, die in 818 op zijn beurt zou worden vervangen</p> <p></p> <p>816: een opstand van de Sorben en de Obodriten wordt voor een paar jaar onderdrukt.</p> <p></p> <p>817: Vikingen plunderden langs de Elbe</p> <p></p> <p>818: onderwerping van Bretagne. Vikingen plunderden langs de Loire</p> <p></p> <p>820: campagne tegen de Arabieren in Spanje loopt op niets uit omdat de verantwoordelijke edelen (o.a. Hugo van Tours) de expeditie traineerden. Meerdere jaren van campagnes (samen met de Dalmatiërs) tegen de Kroaten hebben een wisselend succes, maar uiteindelijk werden de Kroaten verslagen. Vikingen plunderen in Vlaanderen. <p></p> <p>822: Lodewijk begint uit politieke overwegingen de zendingsarbeid onder de Denen. Lodewijk maakt de paus weer meer afhankelijk van de keizer.</p> <p></p> <p>824: Lodewijk onderwierp Bulgaarse stammen in de Pannonische laagvlakte</p> <p></p> <p>827: Lodewijk verloor Pannonie aan de Bulgaren. Moren belegeren Barcelona</p> <p></p> <p>832: Moren hielden plundertochten tot bij Marseille en in het Rhônedal</p> <p></p> <p>[bewerken]Ordinatio Imperii</p> <p></p> <p></p> <p></p> <p></p> <p></p> <p></p> <p></p> <p>Oorkonde van Lodewijk de Vrome, verleend aan de Sint-Baafsabdij, waarin Lodewijk haar immuniteit bevestigt die ze reeds ontvangen had van Lodewijks vader (in het Stadsmuseum Gent)</p> <p></p> <p>Tijdens een kerkelijke feestdag in 817 in Aken, stortte een houten loopbrug tussen het paleis en de kerk in. Ook Lodewijk was op die loopbrug aanwezig maar bleef ongedeerd, hoewel er veel slachtoffers vielen. Deze gebeurtenis was voor Lodewijk een van de redenen om zijn opvolging te regelen. In het document Ordinatio Imperii benoemde hij zijn oudste zoon Lotharius tot eerste erfgenaam en medekeizer en zijn andere zoons Pepijn (Aquitanië, Gascogne, Toulouse, Carcassonne, Autun, Avallon, Nevers) en Lodewijk (Beieren en aanliggende marken) en hun neef Bernard (Italië) tot onder-koningen. Hij probeerde hiermee te bereiken dat de eenheid van zijn rijk na zijn eventueel overlijden zou worden bewaard en dat zo een burgeroorlog zou kunnen worden voorkomen. In feite heeft Lodewijk door de benoeming van koningen in grensgebieden met sterke tegenstanders teruggegrepen op de staatsinrichting van Karel de Grote : <p></p> <p>Pepijn tegen de Arabieren in Spanje</p> <p></p> <p>Bernard tegen de Arabieren en het Byzantijnse Rijk in Italië</p> <p></p> <p>Lodewijk tegen de Avaren en andere volken uit Oost-Europa</p> <p></p> <p>[bewerken]Opstand van Bernard</p> <p></p> <p>Bernard vond dat zijn positie door de Ordinatio Imperii was verzwakt en was bang dat hij uiteindelijk in een ondergeschikte positie ten opzichte van de zoons van Lodewijk zou worden gedwongen. Aan zijn hof werden wilde plannen gemaakt over een onafhankelijk koninkrijk en hij stuurde troepen om de Alpenpassen te bezetten. Lodewijk trok met zijn leger naar Chalon-sur-Saône en nodigde Bernard uit hem daar te bezoeken. Toen bleek dat een aantal van zijn belangrijke edelen een opstand niet zouden steunen, had Bernard geen keuze dan te gaan en zich uiteindelijk over te geven. Hij werd ter dood veroordeeld, maar daarna begenadigd. Wel werden zijn ogen uitgestoken. Nadat deze straf in Aken onoordeelkundig was uitgevoerd, stierf Bernard alsnog na twee dagen van ondragelijk lijden. Bisschop Theodulf van Orléans, een van de grootste geleerden van het rijk, werd van medeplichtigheid beschuldigd en opgesloten in een klooster, waar hij korte tijd later onder verdachte omstandigheden overleed. Het lot van Bernard en Theodulf bezorgde Lodewijk een groot schuldgevoel, dat hem de rest van zijn leven zou belastten. Hij zou de dood van zijn vrouw in 818 zien als een straf van god, hoewel er ook geruchten waren dat Ermengarde zelf de hand in de dood van Bernard had gehad. <p></p> <p>In reactie op de opstand van Bernard dwong Lodewijk zijn halfbroers om toe te treden tot de geestelijkheid. In 822 deed Lodewijk voor zijn hof en voor de paus een publieke schuldbekentenis, waar hij de verantwoordelijkheid voor de dood van Bernard op zich nam. Hij beleed daarbij ook een aantal andere fouten en zonden. Dit was slecht voor zijn prestige onder de edelen. Hij liet zijn neven toen weer uit het klooster en gaf ze weer functies aan het hof. <p></p> <p>[bewerken]Crisis (829 - 835)</p> <p></p> <p></p> <p></p> <p></p> <p>Op aandringen van zijn tweede echtgenote, Judith, benoemde Lodewijk in 829 hun zoon Karel tot hertog (niet koning, dus formeel geen inbreuk op de Ordinatio Imperii) van Alemannië (Elzas, Zwaben, Raetië en een deel van Bourgondië). Dit ging natuurlijk ten koste van het erfdeel van Lotharius. Op aandrang van Wala, een van de neven van Lodewijk, die weer uit het klooster was gelaten, en andere edelen die waren verdrongen door gunstelingen van Judith, begonnen de broers Lotharius, Pepijn en Lodewijk een opstand tegen hun vader en vooral ook tegen de invloed, die Judith op Lodewijk had. Ebbo en Hildwin steunden de opstand net als een aantal bisschoppen. Bernard van Septimanië, de belangrijkste hoveling en een bondgenoot van Judith, werd beschuldigd van overspel met Judith - hij zou misschien zelfs de vader van Karel zijn. <p></p> <p>In 830 overtuigde Wala Pepijn van het gevaar van Bernard van Septimanië. Pepijn trok met een leger naar Parijs en ontmoette met zijn leger Lodewijk de Duitser even ten noorden van Parijs. Lodewijk de Vrome keerde terug van weer een campagne tegen Bretagne (juist begonnen om door een externe vijand te bestrijden de eenheid te bewaren) en ging naar Compiègne. Daar werd hij door Pepijn gevangengenomen. Judith werd in Poitiers gevangengezet en Bernard van Septimanië vluchtte naar Barcelona. Lotharius trok in 831 met een groot leger naar het noorden en riep in Nijmegen een rijksdag bijeen. Maar Lodewijk de Vrome had Pepijn en Lodewijk de Duitser een groter deel in de erfenis beloofd en ook de lokale edelen bleven trouw aan Lodewijk de Vrome. Op de rijksdag moesten de zoons hun vader weer als koning erkennen. Lotharius werd begenadigd maar werd wel naar Italië verbannen. Judith moest een eed zweren dat zij onschuldig was. Wala en andere belangrijke edelen en geestelijken die achter de opstand zaten werden verbannen. Het gebied van Pepijn werd uitgebreid tot aan de Somme. Het gebied van Lodewijk de Duitser werd uitgebreid tot aan de Rijn. Karel kreeg het tussenliggende gebied van de Moezel tot aan de Provence. Lotharius hield alleen Italië over. <p></p> <p>In 832 werd Pepijn aan het hof ontboden, waar hij kil werd ontvangen, als gevolg waarvan hij het hof zonder toestemming van zijn vader verliet. Lodewijk de Vrome was bang voor een opstand en stuurde een leger naar Aquitanië. Ondertussen trok Lodewijk de Duitser Schwaben (wat volgens de regeling van 831 binnen zijn gebied viel) binnen met Slavische bondgenoten. Lodewijk de Vrome onderwierp Lodewijk de Duitser bij Augsburg en Pepijn bij Limoges. Hij was zo boos dat hij Pepijn en Lodewijk al hun gebieden ontnam. Vervolgens benoemde hij Karel tot koning van Aquitanië en wees de rest van het keizerrijk aan Lotharius toe. Die koos echter voor een machtsgreep, verbond zich met Pepijn en Lodewijk de Duitser en marcheerde in 833 naar het noorden. De legers van Lodewijk de Vrome aan de ene kant en de drie opstandige broers aan de andere kant, ontmoetten elkaar bij Colmar. Er werd dagenlang onderhandeld maar ondertussen hadden de broers, met hulp van de paus, een deel van het leger van Lodewijk omgekocht of overgehaald om hun kant te kiezen. Lodewijk beval zijn resterende troepen uiteindelijk om niet meer te vechten om een kansloos bloedbad te voorkomen, en werd gevangengenomen en opgesloten in de Sint-Medardusabdij te Soissons. De plaats van de veldslag, die niet doorging, ging de geschiedenis in als het Lügenfeld (niet van leugen, maar van lueg - hinderlaag - die de drie zoons hier tegen hun vader gespannen hadden door zijn soldaten om te kopen). Karel de Kale werd opgesloten in de abdij van Prüm en Judith in Tortona. Lodewijk de Vrome werd door een synode (onder voorzitterschap van Ebbo) in Soissons afgezet en moest te Compiègne een openbare schuldbekentenis doen. Hij werd in Reims symbolisch van de drempel van de kerk verbannen. <p></p> <p>Lodewijk de Duitser (inmiddels getrouwd met een zuster van Judith) begon onder invloed van zijn familie en schoonfamilie weer toenadering tot Lodewijk de Vrome te zoeken. Uit boosheid over het gedrag van Lotharius en de vernedering van Lodewijk de Vrome kozen ook steeds meer edelen in Neustrië en Austrasië de kant van Lodewijk de Vrome. Lotharius werd gedwongen om zich terug te trekken op Bourgondië. In 834 wilde Lotharius de situatie van de Ordinatio Imperii van 817 herstellen, waarbij hij als keizer dus boven zijn broers zou staan. Pepijn en Lodewijk waren hier niet van gediend, want zij wilden vasthouden aan de verdeling van 831 (zonder Karel) en als zelfstandige koningen regeren, zij verdreven Lotharius naar Italië en maakten hun vader weer keizer. In 835 verloren de belangrijkste partijgangers van Lotharius hun ambten en een aantal van hen overleed tijdens een epidemie in Italië. <p></p> <p>De crisis was voorbij, maar Lodewijk zou de rest van zijn regering voortdurend in conflict blijven met zijn zoons.</p> <p></p> <p>[bewerken]De laatste jaren</p> <p></p> <p></p> <p></p> <p></p> <p>De laatste jaren van het bewind van Lodewijk werden gekenmerkt door steeds wisselende allianties met zijn zonen, waarbij die geregeld titels en gebieden kregen en weer kwijtraakten. Ook in deze jaren vonden gewapende confrontaties met zijn zoons plaats. De aanvallen van de Vikingen werden heftiger. <p></p> <p>836 - Vikingen plunderden Utrecht en Antwerpen.</p> <p></p> <p>837 - Vikingen veroverden Nijmegen, maar werden door Lodewijk de Vrome verjaagd. Karel werd tot koning van Alemannië en Bourgondië gekroond. Dit ging vooral ten koste van Lodewijk de Duitser, die prompt in opstand kwam. Lodewijk de Vrome gaf in reactie alle gebieden van Lodewijk de Duitser behalve Beieren aan Karel. <p></p> <p>838 - Vrede met de Vikingen. Lodewijk de Vrome beval de bouw van een Noordzee-vloot en stelde gezanten aan voor Friesland. Na het overlijden van Pepijn benoemde Lodewijk Karel ook tot koning van Aquitanië maar de edelen kozen Pepijns zoon: Pepijn II. Lodewijk dreigde met een aanval. <p></p> <p>839 - Lodewijk de Duitser viel Schwaben binnen, Pepijn II trok naar de Loire. De Vikingen vielen Friesland binnen en plunderden Dorestad. Lotharius koos door bemiddeling van Judith nu de kant van Lodewijk de Vrome. Pepijn II werd verslagen en onterfd. <p></p> <p>840 - Karel werd erkend als koning van Aquitanië. Lodwijk dreef Lodewijk de Duitser terug tot aan de Oostmark. Het keizerrijk werd door Lodewijk opnieuw verdeeld: Karel kreeg Neustrië en Aquitanië, Lodewijk de Duitser kreeg Beieren en de rest van het rijk was voor Lotharius. <p></p> <p>Op 20 juni 840 overleed Lodewijk na een ziekte in de palts van Ingelheim, op een eiland in de Rijn. Lodewijk ligt begraven in de abdij van St Arnulph te Metz. Na drie jaar van spanning en strijd zouden zijn zoons uiteindelijk zelf bepalen hoe het rijk werd verdeeld. <p></p> <p>[bewerken]Karolingische muntslag</p> <p></p> <p></p> <p></p> <p></p> <p></p> <p></p> <p></p> <p></p> <p></p> <p></p> <p>Een penning van Lodewijk de Vrome (bron: vHerwijnen)</p> <p></p> <p>De gebruikelijke munteenheid was de denier, ook wel Penning genoemd. De voorkant laat meestal een kruis zien, de achterkant een tempeltje. De zilveren denier (denarius) is al tijdens de Romeinse Republiek, dat wil zeggen, vanaf 223 v.Chr., in gebruik geweest. De ondergang van het West-Romeinse Rijk in 476 betekende ook het verdwijnen van de denarius. De vader van Lodewijk, Karel de Grote herintroduceerde de penning. De muntslag van Lodewijk de Vrome vond onder andere plaats in Utrecht, Dorestad en mogelijk Deventer. <p></p> <p>Karakteristiek voor Lodewijk de Vrome is het randschrift "XPISTIANA RELIGIO".</p> <p></p> <p>[bewerken]Huwelijken en kinderen</p> <p></p> <p></p> <p></p> <p></p> <p>In zijn eerste huwelijk (795) was Lodewijk getrouwd met Irmingard. Ze hadden een goed huwelijk en Irmingard had een grote invloed op haar man. Zij kregen de volgende kinderen:</p> <p></p> <p>Lotharius (± 795-855), koning van Italië, volgde zijn vader op als keizer en werd koning van het Middenrijk</p> <p></p> <p>Pepijn (± 797-838), koning van Aquitanië; hij stierf nog vóór het Frankische Rijk in 843 met het Verdrag van Verdun definitief in drie delen werd verdeeld</p> <p></p> <p>Rotrude (± 800-?), gehuwd met Gerard van Auvergne</p> <p></p> <p>Bertha, waarvan het geboortejaar onbekend gebleven is</p> <p></p> <p>Hildegarde, (± 802/804 - 857), tweede echtgenote van Gerard van Auvergne, abdis van Notre Dame en Saint Jean te Laon, steunt Lotharius tegen Karel de Kale</p> <p></p> <p>Lodewijk (± 806-876), koning van Beieren en na 843 van het Oost-Frankische Rijk.</p> <p></p> <p>Na het overlijden van Irmingard is Lodewijk op aandrang van zijn edelen hertrouwd. Na een soort schoonheidswedstrijd trouwde hij 1 februari 819 te Aken met Judith van Beieren. Zij kregen de volgende kinderen: <p></p> <p>Gisela (ca. 820 - 874), getrouwd met Eberhard van Friuli</p> <p></p> <p>Karel de Kale (13 juni 823 - 6 oktober 877), koning van het West-Frankische Rijk</p> <p></p> <p>een onbekende dochter.</p> <p></p> <p>Bij zijn minnares Theodelinde van Sens had hij de volgende kinderen:</p> <p></p> <p>Alpais, (ca. 794 - 852), getrouwd met Bego van Toulouse</p> <p></p> <p>Arnulf, (geb. 794), graaf van Sens en bondgenoot van Lotharius.</p> |
| Mediaobject | |
|---|---|
| Mediaobject | |
| Mediaobject | |
| Mediaobject | |
| Mediaobject | |
| Mediaobject | |
| Mediaobject | |
| Mediaobject |